Üniversite Kontenjanları 2026’da da Düşüyor! Hukuk ve Psikoloji Dahil
YÖK, yükseköğretimde kontenjan azaltımı politikasını 2026’da vakıf üniversitelerini de kapsayacak şekilde genişletiyor. Bu uygulama özellikle hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık gibi bölümlerde görülecek. Amaç, eğitim kalitesini artırmak ve istihdam ile uyumlu bir planlama yapmak. 2023-2025 döneminde toplam 246 bin kontenjan azaltıldı. En fazla düşüş Fen Bilgisi Öğretmenliği gibi eğitim fakültesi programlarında yaşandı. Açıköğretim kontenjanları da azaltılarak, yetişkin eğitimine odaklanılması hedefleniyor. Mühendislikte bazı alanlarda azaltım olurken, yapay zeka mühendisliği gibi stratejik alanlarda artış sağlandı. YÖK, vakıf üniversitelerine güncelliğini yitirmiş programları tasfiye etme çağrısında bulunuyor. Bu değişiklikler, tercih döneminde taban sıralamalarında etkili olabilir.
2026 Üniversite Kontenjanları Azalıyor: Hukuk ve Psikoloji de Etkileniyor!
YÖK 2026 yılında vakıf üniversitelerinde de kontenjan azaltımına gidileceğini açıkladı. Hukuk, psikoloji, eczacılık ve mimarlık başta olmak üzere birçok bölümde düşüş sürecek.
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, üniversite kontenjanlarına yönelik yürütülen “kademeli azaltım” politikasının 2026 itibarıyla vakıf üniversitelerini de kapsayacağını açıkladı. Özvar; başta hukuk, psikoloji, eczacılık, diş hekimliği ve mimarlık olmak üzere bazı programlarda, vakıf üniversitelerinde de değişen oranlarda kontenjan düşüşü uygulanacağını belirtti.
Öne çıkan mesaj: Kontenjan azaltımı “erişimi kısıtlama” amacı taşımıyor; YÖK’e göre hedef, niteliği artıran ve istihdamla daha uyumlu bir planlama yapmak.
Kontenjan Planlamasında “Veri + Saha Geri Bildirimi” Vurgusu
Özvar, kontenjan kararlarının tek tip ve mekanik bir yaklaşımla değil; akademik kapasite, mezun profili, istihdam verileri ve öğrenci talebi birlikte değerlendirilerek alındığını ifade etti. Meslek kuruluşları ve sektör temsilcilerinden gelen geri bildirimlerin; sahadaki istihdam koşullarını ve mezunların yaşadığı sorunları doğrudan yansıtması nedeniyle önemli olduğunu vurguladı.
2023–2025 Döneminde 246 Bin Kontenjan Azaltıldı
YÖK Başkanı’nın paylaştığı verilere göre 2023–2025 döneminde yükseköğretimde toplam kontenjan 1.090.014’ten 843.547’ye geriledi. Böylece toplam 246.467 kontenjan azaltılmış oldu. Oransal düşüş %23 seviyesinde gerçekleşti.
- İkinci öğretim kontenjanları: Bu düşüşün 107.552’si ikinci öğretim kontenjanlarından kaynaklandı (ikinci öğretimler kapatıldı).
- Lisans programlarında daralma: 462 lisans programının 197’sinde kontenjan düşürüldü; bu programlarda toplam 117.606 kontenjan azaltımı yapıldı.
Eğitim Fakültelerinde En Fazla Azalma “Fen Bilgisi Öğretmenliği”nde
Kontenjanı en fazla düşen alanların başında öğretmenliğe kaynak teşkil eden programlar geldi. Özellikle eğitim fakültesi programlarında, öğretmen ihtiyacına ilişkin planlamalarda Milli Eğitim Bakanlığının kamu ve özel sektör projeksiyonlarının dikkate alındığı belirtildi.
| Program | 2023 | 2025 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Fen Bilgisi Öğretmenliği | 2.864 | 1.219 | En yüksek düşüş |
| İlköğretim Matematik Öğretmenliği | 4.018 | 2.698 | Azaldı |
| İngilizce Öğretmenliği | 5.060 | 3.437 | Azaldı |
| Okul Öncesi Öğretmenliği | 5.152 | 3.476 | Azaldı |
| Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık | 5.741 | 3.498 | Azaldı |
Ayrıca Türk Dili ve Edebiyatı ile Tarih gibi alanlarda da kontenjanların belirgin şekilde düşürüldüğü aktarıldı:
Türk Dili ve Edebiyatı 12.015’ten 3.680’e, Tarih 10.658’den 3.646’ya indirildi.
Hukuk ve Sağlık Alanlarında Düzenleme Sürüyor
Özvar, hukuk fakültelerinde kontenjanların 2023–2025 döneminde 15.313’ten 9.821’e gerilediğini belirtti. Devlet üniversitelerinde azalmanın daha yüksek olduğu; vakıf üniversitelerinde ise daha sınırlı bir düşüş uygulandığı aktarıldı. 2026’da vakıf üniversitelerinde de benzer yönde bir düzenlemenin devam edeceği açıklandı.
Sağlık programlarında ise bazı bölümlerde kontenjan azaltımı öne çıktı:
- Beslenme ve Diyetetik: 6.922 → 4.024
- Eczacılık: 4.512 → 3.416
- Diş Hekimliği: 9.127 → 7.081 (yaklaşık %22 düşüş)
- FTR: 6.761 → 5.826
- Hemşirelik: 18.465 → 17.036
Tıp fakültelerinde ise kontenjanların bu dönemde korunduğu bilgisi paylaşıldı.
Mühendislikte Çift Yönlü Politika: Bazı Alanlarda Azaltım, “Geleceğin Programları”nda Artış
YÖK Başkanı, mühendislik kontenjanlarında da genel çerçevede azaltım olduğunu, ancak stratejik görülen ve yeni ivme kazanan programlara kontenjan aktarımı yapıldığını söyledi. Bu kapsamda yapay zeka mühendisliği başta olmak üzere bazı alanlarda artışa gidildi:
- Yapay Zeka Mühendisliği: %63 artış
- Nanoteknoloji Mühendisliği: %81 artış
- Endüstriyel Tasarım Mühendisliği: %32 artış
- Malzeme ve Nanoteknoloji Mühendisliği: %49 artış
- Harita, gemi-deniz teknolojileri, jeoloji, orman endüstrisi gibi alanlarda da değişen oranlarda artış
Not: Özvar, 100’ün üzerinde devlet/vakıf üniversitesinde yapay zeka, büyük veri, siber güvenlik ve dijital teknolojiler gibi alanlarda yeni programlar açıldığını; bu programların yüksek doluluk oranlarıyla tercih edildiğini ifade etti.
Açıköğretimde Kontenjanlar Düşürüldü: Hedef “Yetişkin Eğitimi” Modeli
Açıköğretim kontenjanlarında da ciddi bir düşüş yaşandığı belirtildi. Buna göre açıköğretim kontenjanları 166.203’ten 98.436’ya geriledi. Açıköğretimin toplam yükseköğretim içindeki oranı 2020’de %54 iken 2025 itibarıyla %40 seviyesine çekildi. Hedefin, 5 yıl içinde bu oranı %30’un altına indirmek olduğu açıklandı.
Özvar’a göre açıköğretim, üniversite çağındaki gençlerden ziyade hayat boyu öğrenme ve yetişkin eğitimi odağıyla yeniden yapılandırılıyor.
2026’da Vakıf Üniversitelerinde de Kontenjan Azaltımı Başlıyor
Özvar, “kontenjan azaltımı devam edecek” mesajını net şekilde verdi. 2026 yılı itibarıyla devlet üniversitelerinde uygulanan azaltım politikasının vakıf üniversitelerinde de geçerli olacağını duyurdu. Özellikle:
- Hukuk
- Psikoloji
- Eczacılık
- Diş Hekimliği
- Mimarlık
gibi programlarda vakıf üniversitelerinde de kontenjanların düşürüleceği açıklandı.
“Güncelliğini Kaybetmiş Programlar Tasfiye Edilmeli” Mesajı
YÖK Başkanı, kontenjan politikasının yalnızca istihdama göre değil; aynı zamanda öğrencilerin yönelimleri, beklentileri ve gelecek planları dikkate alınarak oluşturulduğunu ifade etti. İstihdamla bağı zayıflayan programlarda ısrar edilmesinin kaynak israfı olduğunu vurgulayan Özvar, vakıf üniversitelerine “güncelliğini kaybetmiş programları tasfiye etme” çağrısı yaptı.
Kısa değerlendirme: Kontenjan azaltımı bir “kapatma” değil; YÖK’ün anlattığı çerçevede, doygunluğa yaklaşan alanlardan kontenjanı çekip dijital ve yeni nesil mesleklere doğru kaydırma stratejisi olarak okunuyor. Bu nedenle 2026 tercih döneminde özellikle vakıf üniversitelerindeki popüler bölümlerde taban sıralamalar üzerinde etkisi olabilecek bir dönem bekleniyor.
YÖK’ün Paylaştığı Grafiklere Göre Kontenjan Değişiminin Detayları
YÖK tarafından kamuoyuyla paylaşılan infografiklerde, 2023-2025 dönemindeki kontenjan değişimlerine ilişkin dikkat çekici yüzdesel veriler yer aldı. Açıklanan oranlar, bazı bölümlerdeki daralmanın oldukça sert olduğunu gösteriyor.
Lisans Programlarında En Sert Yüzdesel Düşüşler
- %69 Türk Dili ve Edebiyatı
- %66 Tarih
- %57 Fen Bilgisi Öğretmenliği
- %39 Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık
Özellikle eğitim fakültesi programlarında yaşanan düşüş oranları, öğretmen istihdam planlamasına göre yapılan düzenlemeleri işaret ediyor.
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde Azalan Programlar
- %44 Uluslararası İlişkiler
- %38 Maliye
- %34 Siyaset Bilimi
- %15,5 İktisat
- %9 İşletme
Sağlık Alanında Dikkat Çeken Azalışlar
- %42 Beslenme ve Diyetetik
- %24 Eczacılık
- %22 Diş Hekimliği
- %14 Fizyoterapi
- %8 Hemşirelik
Ön Lisans Programlarında 125 Bin Kontenjan Azaltıldı
312 ön lisans programının 131’inde kontenjan düşürüldü. Toplamda 125.024 kontenjan azaltımı yapılırken, 13 programa öğrenci alımı tamamen durduruldu.
Açıköğretimde Sert Daralma
Açıköğretim kontenjanları 166.203’ten 98.436’ya düşürüldü. Bu, yaklaşık %40,77 oranında bir azalış anlamına geliyor. Açıköğretimin toplam yükseköğretim içindeki payı ise 2020’de %54 iken 2025 itibarıyla %40’a geriledi.
Mühendislikte Çift Yönlü Strateji
Mühendislik fakültelerinde bazı geleneksel alanlarda kontenjanlar azaltılırken, stratejik ve teknoloji odaklı alanlarda artışa gidildi.
Azalan Alanlar
- %34 Gıda Mühendisliği
- %31 Elektrik-Elektronik Mühendisliği
- %27 İnşaat Mühendisliği
- %18 Makine Mühendisliği
Artan Stratejik Alanlar
- %81 Nanoteknoloji Mühendisliği
- %63 Yapay Zeka Mühendisliği
- %49 Malzeme ve Nanoteknoloji Mühendisliği
- %32 Endüstriyel Tasarım Mühendisliği
- %23 Siber Güvenlik Mühendisliği
Değerlendirme: Paylaşılan grafikler, kontenjan azaltımının rastgele değil; istihdam doygunluğu yaşanan alanlardan dijital ve yüksek teknoloji odaklı programlara doğru bir kaydırma stratejisiyle yürütüldüğünü ortaya koyuyor.
