6. Sınıf Fen Bilimleri 2. Ders Kitabı Sayfa 30-31 Cevapları – Parafinin Erime ve Donma Noktası (MEB Yayınları)
- Sınıf Fen Bilimleri dersinde maddenin hal değişimleri konusu MEB Yayınları ders kitabında yer alan etkinliklerle açıklanıyor. Etkinlik İstasyonu-10’da parafinin (mum) ısıtıldığında eridiği, soğutulduğunda ise donduğu gözlemleniyor. Deney sonuçlarına göre, parafinin erimeye başladığı sıcaklık yaklaşık 50-60°C civarında olup, bu sıcaklıkta bir süre sabit kalıyor. Bu durum, verilen ısının sıcaklığı artırmak yerine hal değişimini sağladığını gösteriyor. Farklı saf maddelerin (cıva, demir, kurşun, buz) erime sıcaklıklarının farklı olduğu, dolayısıyla erime noktasının ayırt edici bir özellik olduğu vurgulanıyor. Parafinin soğutulması sırasında da benzer şekilde, donma noktasında sıcaklık sabit kalıyor. Saf maddeler için erime ve donma sıcaklıklarının aynı olduğu sonucuna varılıyor.
6. Sınıf Fen Bilimleri: Parafinin Erime ve Donma Noktası Deneyi (MEB Yayınları Sayfa 30-31)
6. Sınıf Fen Bilimleri 2. Ders Kitabı Sayfa 30 Cevapları – MEB Yayınları
Maddenin Hâl Değişim Noktaları
Etkinlik İstasyonu-10
Tahmin Et
Soru: Parafini ısıttığımızda ve soğuttuğumuzda karşılaşabileceğimiz durumlar nelerdir?
Kısa Cevap: Parafin ısıtıldığında erir, soğutulduğunda tekrar donar.
Detaylı Cevap: Parafin (mum) ısı aldığında katı hâlden sıvı hâle geçer ve erir. Soğutulduğunda ise sıvı hâlden katı hâle geçerek donar. Bu olaylar maddenin hâl değişimi olarak adlandırılır.
Gözlem
Örnek ölçüm tablosu
| Zaman (dk) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sıcaklık (°C) | 20 | 35 | 45 | 55 | 60 | 65 |
(Deneyde ölçülen değerler farklı olabilir.)
Tabloyu Tamamlama
| Saf Madde | Cıva | Demir | Kurşun | Buz | Parafin |
|---|---|---|---|---|---|
| Erimeye Başladığı Sıcaklık (°C) | -39 | 1538 | 327 | 0 | 50-60 (yaklaşık) |
Çıkarım
Kısa Cevap: Her saf maddenin erime sıcaklığı farklıdır.
Detaylı Cevap: Tablodaki verilere göre cıva, demir, kurşun, buz ve parafinin erime sıcaklıkları farklıdır. Bu durum maddelerin ayırt edici özelliklerinden biridir. Aynı saf madde her zaman aynı sıcaklıkta erir.
6. Sınıf Fen Bilimleri 2. Ders Kitabı Sayfa 31 Cevapları – MEB Yayınları
Maddenin Hâl Değişim Noktaları
Etkinlik İstasyonu-10 (Devamı)
Soru 1: Parafini ısıttığımızda ve soğuttuğumuzda gözlemlediğimiz değişimleri etkinliğin başında yaptığımız tahminlerle karşılaştıralım.
Kısa Cevap: Parafin ısıtıldığında eridi, soğutulduğunda tekrar dondu. Tahminlerimiz doğru çıktı.
Detaylı Cevap: Deney sırasında parafin ısı aldığında katı hâlden sıvı hâle geçerek eridi. Daha sonra soğutulduğunda sıvı hâlden katı hâle geçerek dondu. Bu durum yaptığımız tahminlerle uyumlu sonuçlar verdi.
Soru 2: Parafin parçalarının erimeye başladıkları anda oluşan sıvının sıcaklığı kaç °C’tur?
Kısa Cevap: Yaklaşık 50–60 °C
Detaylı Cevap: Parafin ısıtıldığında sıcaklığı yükselir ve yaklaşık 50–60 °C civarında erime başlar. Bu sıcaklık parafinin erime noktasıdır.
Soru 3: Parafinin ısıtılması sırasında sıcaklık hangi zaman aralığında değişmemiştir? Bu zaman aralığında sıcaklığın sabit kalmasının nedeni nedir?
Kısa Cevap: Erime sırasında sıcaklık sabit kalır.
Detaylı Cevap: Parafin erime noktasına ulaştığında sıcaklık bir süre sabit kalır. Çünkü verilen ısı sıcaklığı artırmak yerine maddenin hâl değiştirmesini sağlar.
Soru 4: Parafinin erime sıcaklığı kaç °C’tur?
Kısa Cevap: Yaklaşık 50–60 °C
Soru 5: Parafinin soğutulması sırasında sıcaklık hangi zaman aralığında değişmemiştir? Bu zaman aralığında sıcaklığın sabit kalmasının nedeni nedir?
Kısa Cevap: Donma sırasında sıcaklık sabit kalır.
Detaylı Cevap: Parafin soğurken donma noktasına geldiğinde sıcaklık bir süre değişmez. Çünkü madde sıvı hâlden katı hâle geçerken enerji açığa çıkar ve sıcaklık sabit kalır.
Soru 6: Parafinin donma sıcaklığı kaç °C’tur?
Kısa Cevap: Yaklaşık 50–60 °C
Soru 7: Parafinin erime ve donma sıcaklıklarını karşılaştıralım.
Kısa Cevap: Saf maddelerde erime ve donma sıcaklığı aynıdır.
Detaylı Cevap: Deneyde görüldüğü gibi parafin yaklaşık aynı sıcaklıkta erir ve donar. Bu durum saf maddeler için geçerlidir. Bir saf maddenin erime ve donma noktaları eşittir.
