11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 233-238-239 Çözümleri
- sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabı kapsamında Ata Yayınları’nın 233 ve 238-239. sayfalarındaki soruların cevapları özetlenmektedir. Hazırlık sorularında başarı için risk almanın gerekliliği, devlet yöneticilerinde bulunması gereken özellikler ve yapılan haksızlıklar karşısında yapılması gerekenler tartışılıyor.
“Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe” metninde ise Osmanlı sarayındaki taht mücadelesi ele alınıyor. Metnin teması iktidar hırsı, adalet ve aile içi çatışma olarak belirlenirken, temel çatışma Bayezit ve Selim arasındaki çekişme olarak vurgulanıyor. Oyunun dramatik örgüsü entrikalar, güven sarsılması, sürgün ve trajik son şeklinde ilerliyor. Cumhuriyet Dönemi tarihî tiyatrosu örneği olan eserde, 16. yüzyıl Osmanlı sarayı ve sancak çevresi mekân olarak kullanılıyor. Kanuni, Bayezit, Selim ve Hürrem Sultan gibi karakterlerin özellikleri sıralanırken, dilin tarihî ve ağır, üslubun ciddi ve trajik olduğu belirtiliyor. Değerler, tarihî ögeler ve sahneleme unsurlarının rolü değerlendiriliyor. “Bir Adam Yaratmak” ve “Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe” oyunları konu, tema, tür, şahıs kadrosu, zaman, mekân, dil ve üslup açısından karşılaştırılıyor.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 233-239 Çözümleri
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 233
Hazırlık Cevapları
Soru 1: İnsan, başarıya ulaşmak için büyük tehlikelerle karşı karşıya kalmayı göze almalı mıdır? Sınıf ortamında tartışınız.
Cevap: Başarı çoğu zaman cesaret ve kararlılık gerektirir. Ancak alınan risklerin bilinçli, ölçülü ve planlı olması gerekir.
Soru 2: Devlet yönetimine talip olan insanlarda bulunması veya bulunmaması gereken özellikler nelerdir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap: Devlet yönetiminde görev alacak kişiler adil, dürüst, sorumluluk sahibi ve liyakatli olmalıdır. Bencil, çıkarcı ve taraflı tutumlar ise yönetimde bulunmaması gereken özelliklerdir.
Soru 3: İnsan, bilerek veya bilmeyerek birine haksız bir davranışta bulunmuş olabilir. İnsanlık hâli olan böyle bir durum karşısında ne yapmalıyız? Düşüncelerinizi sözlü olarak ifade ediniz.
Cevap: Haksızlık fark edildiğinde özür dilemek, hatayı telafi etmek ve benzer yanlışları tekrar etmemek gerekir. Bu yaklaşım ahlaki olgunluk ve sorumluluk göstergesidir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 238
Soru: 1) “Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe” adlı metinden alınan aşağıdaki cümlede geçen altı çizili kelimenin anlamını metindeki bağlamdan hareketle tahmin ediniz.
Kanuni: “Yani hiçbir ulak uğramadı bana, hiçbir mektup getirmedi mi demek istersin?”
Cevap: Ulak, haber getiren görevli / haberci anlamındadır.
Soru: 2) Metnin temasını ve konusunu belirleyiniz.
Konu: Osmanlı sarayında geçen taht mücadelesi.
Tema: İktidar hırsı, adalet, kader ve aile içi çatışma.
Soru: 3) Metindeki temel çatışmayı ve diğer çatışmaları belirleyiniz.
Temel çatışma: Bayezit – Selim çekişmesi.
Diğer çatışmalar: Güç – adalet, baba – oğul, güven – ihanet.
Soru: 4) Metnin dramatik örgüsünü belirleyiniz.
Cevap: Entrikalar → Güven sarsılması → Sürgün → Trajik son.
Soru: 5) Metni edebî dönem ve anlayış açısından değerlendiriniz.
Cevap: Eser, Cumhuriyet Dönemi tarihî tiyatrosu olup gerçekçi ve dramatik anlatım özellikleri taşır.
Soru: 6) Metnin zaman ve mekân özelliklerini tespit ediniz.
Zaman: 16. yüzyıl.
Mekân: Osmanlı sarayı / sancak çevresi.
Soru: 7) Oyunun şahıs kadrosunu ve özelliklerini sıralayınız.
Kanuni: Otoriter, adalet arayışında.
Bayezit: Duygusal, cesur.
Selim: Sabırlı, kurnaz.
Hürrem Sultan: Etkileyici, yönlendirici.
Soru: 8) Metnin dil ve üslup özelliklerini belirleyiniz.
Cevap: Dil tarihî ve ağır, üslup ciddi ve trajiktir.
Soru: 9) Metindeki değerler ve tarihî ögeleri belirleyiniz.
Cevap: Adalet, sadakat, devlet düzeni, tarihî olaylar ve evrensel güç mücadelesi temaları işlenmiştir.
Soru: 10) Oyunla ilgili tespit, beğeni ve eleştirilerinizi yazınız.
Tespit: Tarihî gerçeklik dramatize edilmiştir.
Beğeni: Karakter çatışmaları etkileyicidir.
Eleştiri: Dil yer yer ağırdır.
Soru: 11) Sahneleme unsurlarının rolünü değerlendiriniz.
Cevap: Dekor, ışık ve müzik, dönemin atmosferini güçlendirir.
Soru: 12) Metinde trajedi türünün öne çıkan özelliklerini belirtiniz.
Cevap: Soylu kişiler, kader, acı ve ölüm temaları belirgindir.
11. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları Ata Yayınları Sayfa 239
Etkinlik Cevapları
Soru: “Bir Adam Yaratmak” adlı oyun ile “Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe” adlı oyunu tabloda verilen ölçütlere göre karşılaştırınız.
Konu Karşılaştırması
-
Bir Adam Yaratmak: Başarılı bir yazarın yaşadığı psikolojik çöküş, vicdan azabı ve gerçek–hayal çatışması anlatılır.
-
Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Osmanlı şehzadeleri arasında geçen iktidar mücadelesi ve bunun doğurduğu trajik sonuçlar ele alınır.
Tema Karşılaştırması
- Bir Adam Yaratmak: İnsan ruhunun karmaşıklığı, kader, suçluluk, varoluş sancısı.
- Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Güç hırsı, adalet, devlet düzeni, aile içi çatışma.
Tür Özellikleri
- Bir Adam Yaratmak: Psikolojik dram niteliği taşır.
- Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Tarihî dram, aynı zamanda trajedi özellikleri gösterir.
Şahıs Kadrosu
- Bir Adam Yaratmak: Husrev (ruhsal çatışma yaşayan karakter), Mansur (denge unsuru), Nevzat (akılcı yaklaşım), Ulviye (duygusal destek).
- Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Kanuni (otorite), Bayezit (trajik kahraman), Selim (rakip güç), Hürrem Sultan (yönlendirici karakter), Rüstem Paşa (politik figür).
Zaman ve Mekân
- Bir Adam Yaratmak: Modern dönem, bireysel yaşam alanları.
- Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Tarihî dönem, saray ve devlet mekânları.
Dil ve Üslup
- Bir Adam Yaratmak: Yoğun, felsefi, sembolik, iç konuşmalar ağırlıklı.
- Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Ağır, tarihî, resmî ve dramatik tonlu.
Anlatım / Sunum
- Bir Adam Yaratmak: Psikolojik çözümleme, bilinç akışı, ruhsal derinlik ön planda.
- Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe: Olay örgüsü, çatışma, tarihî gerçeklik ön planda.
